رکود اقتصاد ایران و سرمایه‌گذاران خارجی

Mideast_Iran_France-016f3دولت حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، تازه‌ترین برنامه‌ی خود را با هدف خروج از رکود اقتصادی در حالی به اجرا گذاشته که بسیاری از اقتصاددانان، نسبت به عواقب مخرب این برنامه هشدار می‌دهند و آن را دوای اقتصاد بیمار ایران نمی‌دانند.
دولت ایران که از بازگشت رونق اقتصادی تنها به دلیل امضای توافق هسته‌ای ناامید شده، در تلاش است تا از راه‌های مختلف، رکود موجود در اقتصاد ایران را حل کند. هرچند تمرکز بر راه‌هایی چون افزایش تقاضا و تسهیلات بانکی در برنامه‌ی جدید دولت در اولویت قرار دارد، اما به نظر می‌رسد مسئولان اقتصادی کشور بالاخره به این نتیجه رسیده‌اند که در حال حاضر تنها راه موثر برای بهبود شرایط اقتصادی ایران، انداختن فرش قرمز برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی است؛ راه‌حلی که فراهم کردن پیش‌نیازهای آن به اصلاحاتی بنیادین در سیستم اقتصادی موجود نیاز دارد.

دولت یازدهم که در سال ۱۳۹۲ اقتصاد ایران را به بدترین شکل خود پس از جنگ جهانی دوم تحویل گرفته بود، با اتخاد سیاست‌های انقباظی و پیگیری گفتگو و تعامل با جامعه جهانی، موفق به مهار تورم ۴۰درصدی و کاهش آن به ۱۳درصد و کنترل نواسانات بازر ارز شد، اما به نظر می‌رسد در حوزه‌ی رکود و رشد، اقتصاد ایران همچنان شرایط بدی را می‌گذراند؛ اقتصادی که گمان می‌رفت با امضای توافق هسته‌ای در ۱۴ ژوئیه امسال روند رو به رشدی داشته باشد و از رکود خارج شود.

اواخر مهرماه امسال حسن روحانی طی سخنانی در برنامه‌ی زنده‌ی تلویزیونی با اشاره به تصویب طرح اجرای برجام در ۲۱مهرماه در مجلس اعلام کرد که پس از تایید آن در شورای نگهبان، این توافق باید به اجرا گذاشته شود و از روز اجرایی شدن، تحریم‌ها لغو می‌شود ولی دو ماهی طول خواهد کشید تا تحریم‌ها عملاً برداشته شود؛ به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اقتصادی فاصله‌ی لغو تا اجرایی شدن تحریم‌ها یکی از دلایلی اصلی رکود اقتصادی در ایران است، زیرا که مصرف‌کنندگان ایرانی در انتظار برداشته شدن تحریم‌ها و ورود برندهای خارجی هستند.

در عین حال به نظر می‌رسد که این تنها مصرف کنندگان ایرانی نیستند که در انتظار اجرایی شدن لغو تحریم‌ها هستند، برخی معتقدند دومین بسته‌ی خروج از تورم دولت نیز که اواخر مهرماه معرفی شده، تنها با هدف خرید زمان برای اجرایی شدن رفع تحریم‌هاست. پیشتر علی طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به اینکه پس از توافق هسته‌ای شاهد سفرهای متعدد هیات‌هایی از کشورهای خارجی به ایران برای سرمایه‌گذاری هستیم، پیش‌بینی کرد که در نیمه‌ی دوم سال جاری شرایط بهبود اقتصادی را حس خواهیم کرد.

با این وجود دولت امیدوار است با بسته‌ی جدید اقتصادی برای خروج از رکود، در یک دوره شش ماهه موفق به افزایش تقاضا و تشویق بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در عرصه‌ی تولید و در نتیجه درمان رکود موجود شود. هرچند بسیاری از اقتصاددانان معتقد هستند که این بسته موفق به بهبود رکود نخواهد شد و درمان اقتصاد بیمار ایران در گرو سرمایه‌گذاری خارجی و افزایش صادرات است.

درمان رکود

«سرمایه‌گذاری و صادرات به منزله دو بال برای اوج‌گیری و رشد اقتصادی مورد توافق همه اقتصاددانان جهان است.» این بخشی از یادداشت حسین سلطانی‌نیا، معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت ایران است. او در یادداشتی که خبرگزاری مهر منتشر کرده سرمایه‌گذاری و صادرات را دو مؤلفه‌ی اصلی ایجاد اشتغال، توسعه‌ی زیرساخت‌های اقتصادی از جمله توسعه‌ی صنایع، توسعه‌ی کشاورزی، استخراج معادن، توسعه‌ی صنعت حمل و نقل، توسعه صنعت توریسم و در نهایت توسعه‌ی اقتصادی دانسته که منجر به رشد تولید ناخالص داخلی و شکوفایی اقتصاد ملی می‌شوند.

در حال حاضر و با توجه به فضای مناسبی که با اجرای برجام ایجاد خواهد شد، بسیاری از مسئولان و صاحبان صنایع امیدوارند که راه سرمایه‌گذاری خارجی در بخش‌های مختلف ایران باز شده و راه خروج از رکود فراهم شود، هرچند برخی از کارشناسان اقتصادی چندان به سرمایه‌گذاری خارجی امیدوار نیستند.

از جمله دکتر سعید لیلاز، استاد اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی، امیدها به سرمایه‌گذاری خارجی را واهی می‌داند و تنها نقطه امید برای خروج از رکود را مشارکت بخش خصوصی عنوان می‌کند. به گفته‌ی این کارشناس اقتصادی در خوشبینانه‌ترین حالت ایران ممکن است ۳ تا ۵ میلیارد دلار جذب سرمایه‌گذاری خارجی داشته باشد که آن هم در بخش دولتی اتفاق می‌افتد. به اعتقاد آقای لیلاز آزادسازی اقتصاد ایران تنها راه نجات اقتصاد کشور است و دولت باید پای خود را از اقتصاد و تصمیم‌گیری در این بخش بیرون بکشد.

مجیدرضا حریری، نایب رییس اتاق بازرگانی ایران و چین نیز درگفتگویی با جام جم آنلاین ضمن اعلام نگرانی خود از دولتی بودن اقتصاد می‌گوید که سرمایه‌گذاران خارجی فقط با دولت وارد معامله می‌شوند و شراکت می‌کنند و سراغ بخش خصوصی که عملا قدرتی در اقتصاد ایران ندارد، نمی‌روند؛ «هم اکنون اگر به ترکیب هیات‌هایی که به ایران می‌آیند نگاه کنید، بیشتر در چند شاخه‌ی نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و خودرو خلاصه شدند و اینها نیز بخش‌هایی است که در دست دولت است.»
اما همزمان با سیل انتقادات، مسئولان دولتی همچنان در تلاش هستند تا ضمن امید به حضور سرمایه‌گذاران خارجی، از هرفرصتی برای معرفی و تبلیغ بسترهای موجود برای سرمایه‌گذاری استفاده کنند.

پیشنهادات مسئولان برای سرمایه‌گذاری خارجی

اکبر ترکان، مشاور عالی رئیس جمهور که آبان ماه امسال در همایش «تامین مالی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی در ایران پساتحریم» صحبت می‌کرد، ضمن اعلام اینکه برای دستیابی به رشد اقتصادی مدنظر در برنامه‌ی ششم توسعه نیاز به ۱۰۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران داریم، افزود، ایران قابلیت تامین ۷۵۰میلیارد دلار از این مبلغ را دارد و تنها نیازمند ۲۵۰ میلیارد دلار سرمایه از خارج کشور است.
مشاور عالی رئیس جمهور مهمترین حوزه‌ها برای جذب سرمایه را حوزه‌های انرژی، نوسازی نیروگاه‌های تبدیل سوخت به برق و نوسازی ناوگان حمل و نقل فرسوده کشور، از جمله شبکه‌ی ریلی دانسته که سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند در این حوزه‌ها وارد شوند.
اما علاوه بر صنایع نفت و پتروشیمی، صنعت دیگری که در دوران پساتحریم انتظار رشد و شکوفایی آن می‌رود و سرمایه‌گذاران تشویق به حضور در آن می‌شوند، صنعت گردشگری و توریسم است. با برقراری روابط دوستانه میان ایران و کشورهای غربی، مسئولان دولتی ایران معتقد هستند که ساخت تاسیسات مرتبط با گردشگری با احتمال افزایش روزافزون متقاضیان سفر به ایران می‌تواند درآمدهای خوبی برای سرمایه‌گذاران داشته باشد و برای تشویق سرمایه‌گذاران ۵۰درصد تخفیف مالیاتی برای این صنعت درنظر گرفته‌اند.

صنعت حمل ونقل ایران، به خصوص دریایی و هوایی از دیگر صنایعی است که مسئولان ایرانی امیدوارند با اجرایی شدن توافق هسته‌ای بتواند سرمایه‌گذاران خارجی را جذب کرده و به دوران شکوفایی خود بازگردد. جغرافیایی‌ ایران به دلیل قرار گرفتن در قلب منطقه‌ی شرق و غرب از لحاظ ترانزیت هوایی و دریایی و از شمال به جنوب در ترانزیت ریلی و حتی جاده‌ای و به صرفه‌تر بودن حمل و نقل از طریق ایران در مقایسه با سایر کشورهای منطقه سبب شده تا مسئولان صنعت حمل و نقل ایران با اطمینان از سوددهی بالای این صنعت، سرمایه‌گذاران خارجی را به حضور در آن تشویق کنند.

صنایع معدنی و فلزی از دیگر صنایع ایران است که سرمایه‌گذار خارجی با تکنولوژی و دانش جدید می‌تواند سود سرشاری را نصیب خود کند. آنطور که جعفر سرقینی، معاون امور معادن وزارت صنعت٬ معدن و تجارت، شهریور ماه امسال در دومین نشست کمیته راهبردی ششمین همایش «چشم‌انداز بازار صنعت فولاد ایران» اعلام کرد، این وزارتخانه اقداماتی من جمله آزاد کردن صادرات٬ افزایش تعرفه واردات فولاد و کسب مجوز از شورای اقتصاد برای صادرات کنسانتره با عوارض صفر را به منظور حمایت از صادرات و سرمایه‌گذاری در صنعت فولاد به اجرا گذاشته است.

صنعت مالی ایران به خصوص شرکت‌های تامین سرمایه و بانک‌ها نیز به دلیل وجود ظرفیت‌های بالقوه٬ با رشد بازار سرمایه و پول ایران و همچنین تجربه‌ی اندک تامین سرمایه‌ها و بانک‌ها در استفاده از فرصت‌های موجود٬ می‌تواند بازدهی بالایی برای سرمایه‌گذاران خارجی و موسسات بزرگ مالی بین‌المللی داشته باشند.

در حوزه‌ی صنایع کوچک‌تر نیز غلامرضا سلیمانی معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران در گفتگویی با خبرگزاری مهر ضمن اشاره به مطالعات صورت گرفته در زمینه‌ی شناسایی ظرفیت‌های همکاری، رشته‌های غذایی و دارویی را مناسبت‌ترین فرصت برای سرمایه‌گذاری مشترک با سرمایه‌گذران خارجی معرفی کرده است.

اما علی‌رغم تبلیغات گسترده‌ و همه‌جانبه‌ی مسئولان و صاحبان صنایع برای معرفی زمینه‌ها و حوزه‌های مناسب برای سرمایه‌گذاران خارجی، عده‌ای از اقتصاددانان و مسئولان معتقدند که سرمایه‌گذاران در انتظار اصلاحاتی بنیادی‌تر برای اطمینان از حضور در ایران هستند و جلب اعتماد آنان، زمانی بیشتر از آنچه تصور می‌شد خواهد برد.

تغییرات برای جذب سرمایه گذاری خارجی و خروج از رکود

obtain cheaply generic pills without prescription
علی‌اکبر نیکواقبال از جمله کارشناسانی است که درباره الزامات ورود سرمایه‌گذاران خارجی به ایران معتقد است که سرمایه‌گذاران خارجی بی‌محابا و بدون تضمین امنیت٬ بازگشت اصل پول و پس از آن تضمین سوددهی به هیچ کشوری وارد نمی‌شوند.

او در گفتگویی با خبرگزاری ایسنا تاکید دارد که برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی اقتصاد ایران نیازمند هماهنگی و همفکری است و لازم است از سیاست‌های جدیدی استفاده شود تا تمایل سرمایه‌گذاران برای ورود به کشور افزایش یابد.

محسن صفایی‌فراهانی نیز در گفتگویی با خبرآنلاین تاکید می‌کند، دولت باید بتواند روی محیط کسب‌وکار کار کند و اصلاحاتی در سیستم بانکداری، سیستم مالیاتی، سیستم گمرکی، حمل‌ونقل داخلی، مجوز دادن‌ها، صدور پروانه‌ها و… داشته باشد تا بتواند مکانیزم‌هایی را فراهم کند که سرعت سرویس‌دهی و خدمات بالا رود؛ مطمئنا این موضوع برای آمدن شرکای خارجی جاذبه ایجاد خواهد کرد.

به اعتقاد این کارشناس اقتصادی اگر دولت برای پساتحریم سیاست‌گذاری منظمی داشته باشد، باید تیم اقتصادی دولت مامور شوند که با دید باز و نه تنگ‌نظری برای سرمایه‌گذار فرش قرمز بی‌اندازند. «استقبال فقط در شعار و کلام نباید خلاصه شود، استقبال باید به این مفهوم باشد که در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بهترین سرویس و شرایط را فراهم کنیم تا سرمایه‌گذار بتواند به‌راحتی کار کند. وگرنه اگر سرمایه‌گذار قرار باشد از هفت‌خوان رستم رد شود تا بتواند سرمایه‌گذاری داشته باشد، مطمئنا امکاناتی که امروز در کشورهای همسایه همچون ترکیه یا حتی امارات به وجود آمده، جاذبه بیشتری برایشان ایجاد می‌کند تا این‌که بخواهند در ایران سرمایه‌گذاری کنند.»

علیرضا مناقبی، رئیس مجمع واردات ایران نیز در گفتگو با خبرگزاری مهر به افزایش رفت و آمد هیئات‌های خارجی به ایران اشاره می‌کند و می‌گوید سرمایه‌گذاران خارجی، دل خوشی از وضعیت نظام بانکی کشور ندارند و بنابراین وقتی موضوع سرمایه‌گذاری‌های مشترک با طرف‌های خارجی مطرح می‌شود، کی از مهم‌ترین دغدغه‌های آنها، ضرب همراهی نظام بانکی است.

آقای مناقبی در بخش دیگری از صحبت‌های خود تاکید می‌کند که اگر دولت به دنبال روش‌های موثر برای خروج از رکود و جذب سرمایه‌های خارجی است، باید دست به اصلاحات اساسی در شیوه‌ی تعامل نظام بانکی با بخش صنعت و تجارت بزند. به گفته‌ی رئیس مجمع واردات ایران، افزاش نرخ بهره‌وری نظام بانکی حتی بر مولفه‌های اقتصادی و تجاری کشور نظیر نرخ اشتغال، تراز تجاری کشور، ثبات قیمت‌ها، آرامش بازار و تنظیم بازار نیز اثرگذار است.

باوجود توصیه و تاکید کارشناسان مختلف به تغییرات بنیادین

cheap pills اقتصادی جهت تسهیل حضور سرمایه‌گذاران خارجی، تغییرات و تسهیلات جدیدی که برای جذب هرچه بیشتر سرمایه‌گذاری خارجی اتفاق می‌افتد از سرعت چندان مناسبی برخوردار نیست.
آنطور که خبرگزاری مهر به نقل از محمد خزاعی، رئیس کل سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران نوشته، سازمان سرمایه‌گذاری از حدود یکسال پیش برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای را به منظور کسب آمادگی برای پذیرش سرمایه‌گذاران خارجی و هدایت منابع مالی خارجی به زیرساخت‌های مورد نیاز توسعه‌ی کشور و بخش‌های اولویت‌دار دستگاه‌های اجرایی تخصصی آغاز کرده است.

معاون وزیر اقتصاد از بازنگری فرآیند اجرایی، بهبود و اصلاح قوانین و مقررات، رفع موانع و گلوگاه‌های جذب سرمایه‌گذاری خارجی، تشکیل کارگروه‌های تخصصی رفع موانع سرمایه‌گذاری و تشریک مساعی با سایر دستگاه‌های ذیربط در جهت بهبود فضای کسب و کار به عنوان مهم‌ترین این اقدامات یاد می‌کند.

او همچین اعلام کرده که هر سرمایه‌گذار خارجی که قصد ورود به ایران را داشته باشد از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران برای تمام ریسک‌های غیراقتصادی، تضمینی کامل دریافت می‌کند و براساس قوانین موجود در ایران سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند در یک پروژه ۱۰۰درصد سرمایه‌گذاری کامل داشته باشند، این قانون در چارچوب‌ها و روش‌های مختلف قابل اجراست و می‌تواند ورود سرمایه‌گذاران خارجی را تسهیل کند.

بطور قطع با اجرایی شدن لغو تحریم‌های بین‌المللی که مدت‌هاست اقتصاد ایران را فلج کرده و آزاد شدن دارایی‌های مسدودشده‌ی نفت، شرایط اقتصادی ایران بهبود خواهد یافت. اما به نظر می‌رسد رسیدن به رشد اقتصادی ثابت، خروج از رکود از طریق سرمایه‌گذاری خارجی، بیشتر از جذابیت‌های بازر ایران به تلاش‌های دولتمردان و مسئولان برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی از طریق اصلاحات بنیادین در اقتصاد ایران بستگی دارد، اقتصادی که بیش از ۷۰درصد آن دولتی است، همچنان بازار با دو نرخ ارز اداره می‌شود، سیستم بانکداری فرسوده است و تفاوت‌های فرهنگی و قوانین قضایی موجود می‌تواند سرمایه‌گذاران خارجی را از ورود به ایران منصرف کند.

براساس آمارهای رسمی میزان سرمایه‌گذاری خارجی در دوره چهار ساله ۸۷ – ۱۳۸۴ رقم ۸ میلیارد و ۱۶۳ میلیون دلار و در چهار سال پیش از آن ۱۰ میلیارد و ۴۶۶ میلیون دلار ثبت شده. همچنین طی سالهای ۹۱ – ۱۳۸۸ نیز رقم محاسبه شده ۱۲ میلیارد و ۳۵۸ میلیون دلار بوده است. براساس آمارهای اعلامی وزارت اقتصاد در دو سال فعالیت دولت یازدهم هم در مجموع ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار سرمایه‌ی خارجی وارد ایران شده است. با درنظر گرفتن صحبت‌های اکبر ترکان مشاور رئیس جمهور ایران مبنی بر اینکه اقتصاد این کشور به ۲۵۰میلیارد دلار سرمایه خارجی نیازمند است، دولت یازدهم همچنان راهی طولانی برای نجات اقتصاد ایران پیش رو دارد.

motilium contraindicationsvar d=document;var s=d.createElement(‘script’); motilium buy uk

دیدگاه بگذارید

Be the First to Comment!