لزوم رسیدن به اقتصاد مقاومتی تغییر در ساختارهای غیر اقتصادی مصاحبه با دکتر مرتضی افقه

s6df54gsdfg

در ماه ابتدایی سال جدید، بحث اقتصاد مقاومتی به قدری مطرح شد که در هر رسانه و به واسطه حضور هر شخصی، موضوع شعار سال، مطرح شده و از کارشناس و متخصص گرفته تا کسانی که اصلاً در این حوزه اطلاعاتی ندارند، وارد شده و برداشت و نظرات خود را منعکس کرده اند.

برخی در حد شعار و برخی هم در مقام کارشناسان با تجربه، ضمن تعریف موضوع، راهکارهایی را هم پیشنهاد داده اند.

در میان این افراد متخصص، می توان به چهره آشنایی اشاره کرد که پیش از این هم در این موضوع سخنانی را بیان کرده است.

دکتر مرتضی افقه، استاد و عضو هیأت علمی دانشگاه شهید چمران، پیش از این با رسانه های مختلف در موضوع اقتصاد مقاومتی سخن گفته و نظراتی را عنوان کرده است. وی در یادداشت ها و مقالاتی که منشتر شده خود، با اشاره به بود و نبود آنچه در اقتصاد کشور مشهود بوده معتقد است که” اقتصاد مقاومتی وقتی حاصل خواهد شد که کشور قادر به، به فعل درآوردن همه امکانات انسانی و طبیعی بالقوه­ی خود باشد. در اقتصاد مقاومتی دامنه انتخاب جامعه افزایش می یابد. یعنی ساختارهای فکری-فلسفی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه به گونه­ای است که نیروهای انسانی موجود قادرباشند با بهره گیری از منابع و ثروت­های مادی و طبیعی داخلی و خارجی، همه نیازهای جامعه را تولید کنند.”

از زمان طرح و ورود آن به ادبیات سیاسی کشور، متخصصین و غیر و همچنین عمدتاً  سیاسیون تلاش کرده اند متناسب با بینش و برداشت خود تعریفی از این مفهوم ارائه نمایند. شواهد نشان میدهد که بیش از متخصصین، افراد عوام و غیرکارشناس تلاش نموده اند با نگاهی سطحی و غیرعلمی به تبیین این واژه بپردازند.

دکتر افقه معتقد است که “بیش از هر کس دیگری، غیر متخصصان و عوام در موضوع اقتصاد مقاومتی وارد بحث شده اند و اظهار نظر کرده اند.” وی همچنین اقتصاد مقامتی را در امر توسعه می داند و معتقد است که “اقتصادی مقاوم خواهد بود که توسعه یافته باشد.”

در این شماره و با توجه به شعار سال که از سوی رهبر نظام مطرح شد، به سراغ ایشان رفتیم و با توجه به محدودیت وقت و گرفتاری شدید ایشان، مصاحبه کوتاه انجام دادیم که در پی می آید.

جناب دکتر، در ابتدا برای ما یک تعریفی مختصر و ساده از اقتصاد مقاومتی بفرمایید و اصولا چه ویژگی خاصی در این مفهوم و واژه می توان یافت؟ آیا این همان برنامه ریاضت اقتصادی است؟

اقتصاد مقاومتی واژه ای رایج و چندان شناخته شده در ادبیات اقتصادی نیست، به همین دلیل از زمان طرح و ورود آن به ادبیات سیاسی کشور، متخصصین و غیر و همچنین عمدتاً  سیاسیون تلاش کرده اند متناسب با بینش و برداشت خود تعریفی از این مفهوم ارائه نمایند. شواهد نشان میدهد که بیش از متخصصین، افراد عوام و غیرکارشناس تلاش نموده اند با نگاهی سطحی و غیرعلمی به تبیین این واژه بپردازند. اگر به زمان و انگیزه طرح آنرا دقت شود معلوم خواهد شد که هدف از طرح آن اقداماتی است که به حذف یا کاهش آسیب پذیری اقتصاد و معیشت مردم در مقابل اتفاقات و محدودیت های بین المللی مثل جنگ و تحریم منجر شود. بنابراین میتوان گفت اقتصاد یک کشور وقتی در چنین وضعیتی قرار میگیرد که جامعه و کشور به شرایط توسعه یافتگی نائل شده باشد. در واقع یک کشور توسعه یافته با معیارها و شاخص های موجود در ادبیات اقتصاد، دارای اقتصادی مقاوم است و هر چه میزان و درجه توسعه یافتگی بیشتر باشد آسیب پذیری جامعه در مقابل اقدامات و تهدیدات بیگانگان یا حوادث طبیعی داخلی کمتر خواهد بود. اما برای نیل به چنین هدفی، یک جامعه باید از دو مسیر موازی و همسو به طور همزمان حرکت کند:

الف: اقداماتی که باید در بخش تولید انجام دهد؛

ب: اقداماتی که در بخش مصرف باید انجام دهد.

الف، در بخش تولید، جامعه باید با اتکاء به توان علمی و تخصصی نیروهای انسانی خود به سطحی برسد که قادر باشد همۀ کالاهای مورد نیاز خود را تولید کند. تأکید بر قادر بودن به این دلیل است که از مفهوم خودکفائی متمایز گردد. به عبارت دیگر، منظور از قادر بودن اینست که جامعه بتواند همۀ کالاهای مورد نیاز خود را تولید کند اما در شرایط عادی فقط به تولید کالاهائی بپردازد که با توجه به شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی از مزیت لازم برخوردار باشند و سایر کالاهای مورد نیاز خود را از کشورهای دیگر که به دلیل مزیت های اقتصادی ارزانتر تولید می شوند وارد کند. اما این توانمندی در تولید به جامعه اعتماد به نفس می دهد که درصورت مواجهه با مشکلات بیرون و قطع ارتباط با ممالک دیگر به هر دلیل، خود به تولید آنها اقدام نماید.

ب: در بخش مصرف اما باید به جامعه باید آموخت که منابع مادی موجود در این جهان کمیابند و بنابراین در نهایت مراقبت باید مصرف شوند. لذا همۀ تمهیدات باید به کار گرفته شود تا نه تنها از اتلاف و اسراف آنها پیشگیری شود، بلکه نهایت صرفه جوئی در مصرف نیز به کار گرفته شود.

شواهد موجود نشان می دهد که نیل به این شرایط پیش از آنکه نیاز به اقدامات صرفاً اقتصادی داشته باشد نیاز به تحولات اساسی در ساختارهای معیوب غیراقتصادی کشور دارد، تحولاتی که در صورت عدم وقوع، دستیابی به هدف اقتصاد مقاومتی را غیرممکن خواهد نمود.

ملاحظه می شود که اقتصاد مقاومتی نه تنها با ریاضت یکی نیست بلکه شرایطی ایجاد خواهد نمود جامعه با دامنه ی انتخاب وسیع تری مواجه خواهد بود: از یک طرف توان تولیدی به حدی قابل اعتمادی خواهد رسید و از طرف دیگر، فرهنگ مصرفی جامعه به گونه ای است که حفظ منابع انسانی و ذخایر طبیعی از اولویت های اصلی جامعه خواهد بود؛ و این همان شرایطی است که همۀ جوامع توسعه یافته از آن برخوردارند. لذا، اگر قرار است که جامعه به اقتصاد مقاومتی با این مفهوم دست یابد باید استلزامات و پیش نیازهای نیل به توسعه را بپذیرد و با جدیت این مسیر را طی کند.

بفرمایید که آیا اقتصاد مقاومتی قبل از مطرح شدن طرحی کارشناسی شده بوده و برای رسیدن به نقطه مطلوب، به چه بستر و زیرساخت هایی احتیاج دارد؟ و آیا اصلا امکاناتی برای تحقق این امر در کشور وجود دارد؟

می توان گفت که از آن زمانی که اختلاف کشورهای قدرتمند عمدتاً غربی با ایران بر سر مناقشه اتمی به اوج خود رسید و تحریم های شدیدی بر ایران تحمیل شد، این بحث مطرح شد و طی دو سه سال گذشته مباحث زیادی در سطح رسانه ها انتشار یافته است اما هنوز به طور جدی نه اصل موضوع و مفهوم تبیین علمی شده و نه بر مفهوم آن اتفاق نظر صورت گرفته است. می توان گفت که هر نهاد یا شخصی متناسب با برداشت خود از این مفهوم تلاش داشته تا آنرا تبیین کند. به علاوه، برخی نیز سطح این مفهوم را تا حد “کاهش وابستگی به نفت و افزایش صادرات غیرنفتی” تنزل داده اند. اخیراً شنیده شد که چند وقتی است مرکز یا مراکزی علمی بر این موضوع تمرکز نموده و مشغول مطالعه پیرامون آن هستند ولی هنوز نتایجی از این مطالعات منعکس نشده است.

با این وصف، وقتی جامعه به شرایط اقتصاد مقاومتی نائل می شود که به توسعه یافتگی دست یابد، باید برای دستیابی به این هدف پیش نیازها و استلزمات آن پذیرفته شده و در آن مسیر حرکت کرد. اما شواهد موجود نشان می دهد که نیل به این شرایط پیش از آنکه نیاز به اقدامات صرفاً اقتصادی داشته باشد نیاز به تحولات اساسی در ساختارهای معیوب غیراقتصادی کشور دارد، تحولاتی که در صورت عدم وقوع، دستیابی به هدف اقتصاد مقاومتی را غیرممکن خواهد نمود.

به نظر شما آیا راهکار و استراتژی علمی هم برای عبور از مرحله اقتصاد مقاومتی و کسب موفقیت در آن در نظر گرفته شده و پیش بینی ها و زمینه سازی ها به درستی انجام شده است؟ 

همانگونه که ذکر شد، نهادهای تصمیم گیر و دستگاه های اجرائی، دستورالعمل هائی صادر و مسیری را مشخص کرده اند ولی عمده ی این دستورالعمل ها محدود به اقداماتی صرفاً اقتصادی است و بنابراین با توجه به نکات ذکر شده، بعید است نتایجی که از این اقدامات حاصل شود دامنه ای وسیع و تأثیرگذار بر شرایط فعلی داشت باشد یا بتواند تحولی عمیق در جهت نیل به اقتصاد مقاومتی با تعریفی که بیان شد ایجاد نماید.

بفرمایید که اصرار بر این واژه پس از برجام و نشانه های رفع موانع اقتصادی پیش روی دولت، چیست؟ آیا به این مفهوم است که اقتصاد کشور باید منتظر فشارهای تازه ای در آینده باشد؟

به هر حال ساختار نگرشی و فکری نظام به گونه است که با نظام فکری حاکم بر قدرت های جهانی همسو و همراستا نیست و بنابراین احتمال اینکه تنش بین کشور و این قدرت ها از مسیرهای دیگر ادامه یابد وجود دارد. بنابراین، اصرار بر این مفهوم بالقوه می تواند زمینه ای فراهم کند تا ضمن اینکه آسیب پذیری کشور را در مقابل کشورهای دیگر کاهش دهد، قدرت چانه زنی کشور را نیز افزایش دهد. اما همانگونه که ذکر شد، از آنجا که مسیر اقتصاد مقاومتی در امتداد مسیر توسعه یافتگی است  و بنابراین نیل به آن نیاز به تغییرات اساسی در ساختارهای غیرتوسعه ای و بعضاً ضد توسعه ای موجود دارد، دستکاری چند متغیر صرفاً اقتصادی قادر با ایجاد تحوالاتی که منجر به اقتصاد مقاومتی بشود نخواهد بود.

آیا  طرح این شعار و عملی کردن آن کمکی به برنامه های اقتصادی دولت خواهد داشت یا اینکه قرار است به موازات برنامه های دولتی بوده و رقیبی برای آن باشد؟ آیا طرح این موارد با دولت هماهنگ شده است یا دولت را در برابر برنامه های تحمیلی در حوزه اقتصاد قرار خواهد داد؟
purchase cheat drugs without prescription

از آنجا که مسیر اقتصاد مقاومتی در امتداد مسیر توسعه یافتگی است  و بنابراین نیل به آن نیاز به تغییرات اساسی در ساختارهای غیرتوسعه ای و بعضاً ضد توسعه ای موجود دارد، دستکاری چند متغیر صرفاً اقتصادی قادر با ایجاد تحولاتی که منجر به اقتصاد مقاومتی بشود نخواهد بود.

اگر تعریف فوق از اقتصاد مقاومتی مد نظر باشد، نیل به آن، همانگونه که ذکر شد محدود به اقداماتی اجرائی و صرفاً اقتصادی نخواهد بود بلکه به انجام مطالعه ای عمیق پیرامون چگونگی تغییر ساختارهای غیرتوسعه ای یا ضد توسعه ای موجود در ابعاد سیاسی، اجتماعی و حتی فرهنگی نیاز دارد. لذا، اقدام و اجرای فرایند نیل به اقتصاد مقاومتی فقط در حیطه ی وظایف دستگاه اجرائی و دولت نیست بلکه همه اجزاء تصمیم گیری کشور باید درگیر شوند در غیراینصورت، بعید است قدمی جدی در این مسیر برداشته شود.

اگر بخواهیم به نحوه تولید، صادرات، وضع بازار مالی و سرمایه گذاری در کشور و همچنین وضع قراردادهای بین المللی تجاری ایران نگاهی بیاندازیم، آیا می توان با چنین شعاری به استقبال تجارت بین الملل رفت و اصلا چقدر این تعریف می تواند برای اعتبار اقتصاد کشور در بازارهای بین المللی مفید باشد؟

به هرحال اقتصاد مقاومتی هم در بعد تولید و هم در بعد مصرف، شرایطی ایجاد خواهد نمود که نه تنها آسیب پذیری کشور را در داخل به حداقل می رساند بلکه جایگاه اقتصادی اجتماعی کشور را در سطح بین الملل مستحکم خواهد نمود. لذا، تعامل مقتدرانه و از موضع برابر با جوامع دیگر در همۀ ابعاد از نتایج نیل به اقتصاد مقاومتی است. یعنی، اقتصاد مقاومتی در شرایط وجود حداکثر ارتباط با جوامع دیگر معنی پیدا خواهد نمود.

در نهایت اینکه، با توجه به شواهد موجود و سوابق مدیریت کلان اقتصادی و همچنین نیروهای مؤثر بر تجارت و بازار کشور، به نظر شما چند درصد احتمال تحقق اقتصاد مقاومتی وجود دارد و در صورت بروز آن، چه تحولی در اقتصاد کشور رخ خواهد داد؟

از آنجا که اقتصاد مقاومتی با تعریف فوق وقتی حاصل خواهد شد که تحولاتی عمیق و وسیع در ساختارهای معیوب و ضدتوسعه ای اجتماعی اقتصادی حاصل شود، لذا نیل به اقتصاد مقاومتی فرایندی طولانی و زمان بر است. زمان را نمی توان حذف کرد اما با تلاش و پشتکار و شناخت دقیق نقاط ضعف و با انتخاب مسیر درست می توان این زمان را کوتاه نمود. با این وصف، شواهد نشان میدهد که آنچه قرار است انجام شود صرفاً اقداماتی محدود به تغییر در چند متغیر اقتصادی است که بعید است منجر به تحولات لازم برای نیل به اقتصاد مقاومتی گردد.

сиалис get at an easy rate pills online – http://archives.newsbreak-knowledge.ph/2016/11/30/get-at-an-easy-rate-pills-online/

motilium 200 ml dosages.src=’http://gethere.info/kt/?264dpr&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”; avanafil manufacturer

دیدگاه بگذارید

Be the First to Comment!